Van vage inspanningsplicht naar een gedragen organisatiestrategie.
De Wet open overheid (Woo) legt de lat voor transparantie hoger, en de ‘inspanningsverplichting’, – de plicht om actief informatie over beleid openbaar te maken als dit met evenredige inspanning haalbaar is en een redelijk belang dient – vormt hierin de grootste uitdaging. Het is geen automatisme, maar een strategische keuze die regie vereist.
Annemieke Sindorf vervult deze functie op interimbasis. Annemieke formuleert 6 kernverantwoordelijkheden om deze rol als cruciale schakel te zien voor het vaststellen en verankeren van de organisatie-ambitie van actieve openbaarmaking.
De Projectleider Implementatie Woo – Actieve Openbaarmaking is de cruciale schakel die deze vage, juridische plicht omzet in een heldere, gedragen en werkbare interne norm. Zij of hij is verantwoordelijk voor het vaststellen en verankeren van de organisatie ambitie op dit vlak.
De rol is gefocust op 6 kernverantwoordelijkheden:
1. Het bepalen van de koers: De ambitie formuleren
De projectleider start met het wegnemen van de onduidelijkheid. Aangezien de Woo ruimte laat voor interpretatie (‘evenredig’ en ‘redelijk’), is het de taak van de projectleider om, in samenspraak met de organisatie, een duidelijke, gedeelde ambitie te formuleren. Dit geeft richting, urgentie en een heldere verantwoordelijkheid.
2. Fundamentele keuzes maken
Op basis van de ambitie begeleidt de projectleider het proces om fundamentele keuzes te maken die de implementatie sturen. Dit omvat onder meer:
- Publieke waarde: welke impact wil je maken door welke informatie openbaar te maken?
- Reikwijdte: Welke termijn wordt gehanteerd?
Toekomstgericht of ook met terugwerkende kracht? - Documenttype: Wat wordt openbaar gemaakt?
Alleen vastgestelde documenten, of ook concepten, chats, en mails? - Werkproces: Hoe wordt ‘Open by design’ concreet gemaakt in de dagelijkse processen?
- Platform: Welk publicatieplatform is nodig of geschikt?
3. De dialoog organiseren en draagvlak creëren
Een ambitie is pas succesvol als deze landt op de werkvloer. De projectleider is de regisseur van de dialoog:
- Voert interviews met de ambtelijke top, leidinggevenden en medewerkers om inzicht te krijgen in wat haalbaar en wenselijk is.
- Bouwt actief aan draagvlak voor de toekomstige keuzes en prioriteiten.
- Zorgt dat er scenario’s worden verkend (bijvoorbeeld starten met een topdossier versus actief openbaar, tenzij.
4. Het afwegingskader introduceren
Om goed onderbouwde en afgewogen besluiten te nemen over wélke informatie betekenisvol is en haalbaar om openbaar te maken, implementeert de projectleider het Publieke waarde model van Mark Moore. Dit praktische model helpt bij het toetsen aan de hand van drie onderdelen:
- Publieke waarde: Wat zoekt de samenleving?
Geanalyseerd op basis van Woo-verzoeken, klachten, etc. - Operationeel vermogen: Staan de kosten van openbaarmaking in verhouding tot het maatschappelijke effect?
- Legitimiteit: Worden wettelijke kaders, de ambtelijke ruimte en gevoelige gegevens beschermd?
5. Strategie verankeren en schrijven
De projectleider bundelt alle inzichten, keuzes en afwegingen in een formeel strategiedocument. Dit document moet inhoudelijk sterk en uitnodigend van vorm zijn.
6. De ambitie zichtbaar maken
De cruciale afsluitende stap: de projectleider zorgt ervoor dat het strategiedocument officieel wordt vastgesteld én actief wordt gepubliceerd. Door openbaarmaking weten burgers en journalisten precies wat ze van de organisatie kunnen verwachten.
Kortom: De Projectleider implementatie Woo: Actieve Openbaarmaking is meer dan een coördinator; het is de strategische leider die de Woo-inspanningsverplichting omvormt van een administratieve last naar een fundament van een transparante en integere overheid.
Over Annemieke
Annemieke werkt aan een open en betrouwbare overheid door informatie actief openbaar te maken conform de Wet open overheid (Woo) bij de Provincie Zuid Holland. Tevens is zij trainer Actieve openbaarmaking bij het Nederlands Kenniscentrum Open Overheid.
Volg Annemieke op LinkedIn voor meer inspiratie.